Ямар үндсэн бичиг баримт хэрэгтэй вэ?
Импортын тээвэрт дараах баримтууд гол үүрэгтэй:
Худалдааны инвойс (Commercial Invoice) — барааны үнэ, худалдагч, худалдан авагчийн мэдээлэл
Баглаа боодлын жагсаалт (Packing List) — юу, хэдэн ширхэг, ямар жинтэй, хэдэн баглаатай
Тээврийн баримт — далайд B/L, төмөр замд SMGS падаан, авто замд CMR
Гарал үүслийн гэрчилгээ (C/O) — бараа аль улсад үйлдвэрлэгдсэнийг нотолно
Худалдааны гэрээ — томоохон, байнгын худалдан авалтад
Инвойс болон packing list-ийг худалдагч тал бэлддэг. Тээврийн
баримтыг тээвэр зохион байгуулагч буюу бид бэлдэж өгдөг.
B/L, SMGS, CMR — ямар ялгаатай вэ?
B/L (Bill of Lading) — далайн тээврийн падаан.
Ачааг хөлөг онгоцонд хүлээн авснын нотолгоо бөгөөд барааг
эзэмших эрхийн баримт болдог.
SMGS падаан — олон улсын төмөр замын тээврийн
баримт. Хятад, Монгол, Орос болон ТУХН-ийн орнуудын төмөр замаар
тээвэрлэхэд ашиглагддаг.
CMR — олон улсын авто тээврийн баримт. Ачааг
авто машинаар хил дамжуулан тээвэрлэхэд ашиглагддаг.
Аль тээврийн хэлбэрийг сонгосноос хамаараад тохирох баримтыг бид
бүрдүүлж, замын туршид ачаа тань баримттайгаа хамт явахыг
хариуцна.
Incoterms гэж юу вэ?
Incoterms бол худалдагч, худалдан авагч хоёрын хэн нь тээврийн аль
хэсгийг хариуцаж, эрсдэл хаана шилжихийг тогтоосон олон улсын
стандарт нөхцөлүүд. Гэрээн дээрх гурван үсэг л таны төлөх тээврийн
зардлыг тодорхойлдог тул заавал ойлгох хэрэгтэй:
EXW (Ex Works) — үйлдвэрийн хаалганаас эхлээд бүх тээврийг та хариуцна
FCA (Free Carrier) — худалдагч барааг тээвэрлэгчид хүлээлгэж өгнө, цааш нь та
FOB (Free on Board) — худалдагч барааг хөлөг онгоцонд ачиж өгнө, далайн тээврээс хойш та
CIF — худалдагч хүрэх боомт хүртэлх тээвэр, даатгалыг төлнө, цааш нь та
DAP — худалдагч заасан газар хүртэл бүх тээврийг хариуцна
Жишээ нь FOB Гуанжоу нөхцөлтэй бол Гуанжоугаас
Улаанбаатар хүртэлх тээврийг та зохион байгуулна — яг энэ хэсэгт
бид үнийн санал өгдөг.
Гаалийн бүрдүүлэлт хэрхэн явагддаг вэ?
Монголд орж ирсэн бараанд гаалийн мэдүүлэг үйлдэж, холбогдох
татвар, хураамжийг төлсний дараа бараа чөлөөлөгддөг. Гаалийн
бүрдүүлэлтийг мэргэжлийн гаалийн зуучлагч гүйцэтгэдэг бөгөөд
дээр дурдсан инвойс, packing list, тээврийн баримт, гарал үүслийн
гэрчилгээ зэрэг нь яг энэ шатанд шаардлагатай болдог.
Бид тээврийн баримтыг бүрэн, зөв бүрдүүлж өгснөөр гаалийн шат
саадгүй явагдах нөхцөлийг хангадаг. Шаардлагатай бол туршлагатай
гаалийн зуучлагчтай холбож өгнө.
Тусгай зөвшөөрөл шаардах бараа
Зарим бараанд импортын тусгай зөвшөөрөл, гэрчилгээ шаардагддаг —
хүнсний бүтээгдэхүүн, эм, эмнэлгийн хэрэгсэл, химийн бодис,
амьтан, ургамлын гаралтай бүтээгдэхүүн зэрэг. Ийм бараа
тээвэрлэхээр төлөвлөж байвал урьдчилж хэлээрэй — ямар баримт
шаардагдахыг тодруулж, тээврээ түүнд тааруулж төлөвлөхөд тусална.
Хамгийн түгээмэл алдаанууд
Инвойс болон packing list-ийн тоо зөрөх — хил дээр саатал үүсгэдэг
Хүлээн авагчийн нэр, регистр буруу бичигдэх
Incoterms нөхцөлөө андуурч, тээврийн зардлыг давхардуулж төлөх
Тусгай зөвшөөрөлтэй бараагаа мэдэлгүй ачуулах
Худалдагчаасаа баримтаа авмагц бидэнд илгээвэл бид тээврийн өнцгөөс
шалгаж, асуудал гарахаас өмнө анхааруулж өгнө.
